Ne İslam Memiş, Ne Selçuk Geçer: Doları Adım Adım Bilen Ekonomist Evren Devrim Zelyut “Dolar Kıtlığı Yaşanacak” Dedi! Neler Oluyor?

Dolar düşer mi yükselir mi? Türkiye’de yatırım yapmak isteyenler, şu anda dolara yatırım yapılır mı sorusuna cevap ediyor. Milyonlarca yatırımcı, dolar ne kadar olacak merak ederken; dolara müdahale olacak mı ve dolar ne zaman satılır sorusunun yanıtını arıyor. İşte detaylar.

Sevda Yurdadönmez
Sevda Yurdadönmez Tüm Haberleri
+2
Haber albümü için resme tıklayın

Ne İslam Memiş, Ne Selçuk Geçer: Doları Adım Adım Bilen Ekonomist Evren Devrim Zelyut “ Dolar Kıtlığı Yaşanacak” Dedi! Neler Oluyor?

Ekonomist Evren Devrim Zelyut, Türkiye'nin ithalat ve ihracatı arasında altı aylık mal dengesinde -51,5 milyar dolarlık açık olduğunu hatırlatarak, bu durumun Türkiye'de dolar kıtlığı yarabileceğine dikkat çekti. Durum’daki habere göre Zelyut, "Bunun üstüne bir de ihracat getirisinin dolar/euro paritesi etkisiyle azalacağını koyarsanız her türlü Türkiye için dolar kıtlığını artıracak bir tabloyla karşı karşıya kalacağız" ifadelerini kullandı. Amerika Merkez Bankası'nın (FED) gelecek aylarda 100 baz puandan fazla artış yapacağı tahmininde bulunan Zelyut, FED dalgasının kurlarda daha sert hissedileceğini söyledi. "Ancak bizim en büyük şanssızlığımız, 'Bu bizi etkilemez' diyen Hazine ve Maliye Bakanı'na sahip olmamız" diye konuşan Zelyut, bunun FED'in faiz artırmasından daha önemli bir sorun olduğunu ifade etti.

Amerika'daki enflasyon tabii ki jumbo faiz artışları dediğimiz 75 baz puan ve üzeri faiz artışlarını gündeme getirecek. Çünkü Amerika'daki hükümet halk yanlısı. Halkın enflasyon altında ezilmesini istemediği için FED'e bu noktada yetki veriyor. Geçtiğimiz gün Amerika'da Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) açıklandı. 11'i geçti bu rakam da. Bu, şu manaya gelir: Önümüzdeki aylarda Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) de 10'u geçecektir. Hal böyle olunca dediğimiz gibi 1 puan ve hatta ben şunu iddia ediyorum daha üzerinde de faiz artışlarını sonbaharda göreceğiz. Faiz artışı da dolar endeksini yukarıya çekince, Türkiye'de her ne kadar Hazine ve Maliye Bakanı Nureddin Nebati'nin görmek istemediği ya da "Bizi etkilemez" dediği FED dalgasını, kurlarda daha sert hissedeceğiz diye düşünüyorum.

Tabii FED dalgası pariteyi de etkileyecektir. Parite bir ara 1'in altına indi. Bu, bizim ihracat gelirlerimizi, ithalat maliyetlerimizi etkileyecek ama en çok da yaşadığımız dolar kıtlığını tırmandırıcı bir rol oynayacak. Şimdi Avrupa'ya etkisi ile Türkiye'ye etkisi birebir değil. Onlar çok daha küçük sıyrıklarla etkilenecekler. Avrupa'daki ana sıkıntı, parite ya da FED'in faiz artışından ziyade, reel üretimin enerji tedarikinden etkilenmesi olacak. Onların çözmeye esas uğraştıkları konu o. Finansal dalga, onların üretim kapasitelerini ya da hayat standartlarını çok fazla etkilemez ama Türkiye'nin hem üretimini hem de enflasyon kanalıyla kur geçişkenliği nedeniyle hayatlarımızı çok daha sert etkiler. Bunun sofraya da etkisi olur, fabrikadaki üretime de etkisi olur. Finansal sistemimizin bankalarımızın sendikasyon ile aldığı dış kredilerin faizlerinin artmasına da etkisi olur. Çok daha sert etkileniriz biz. Bu faiz artırımları normal çünkü olağanüstü dönemler bunlar. Ancak bizim en büyük şanssızlığımız, "Bu bizi etkilemez" diyen Hazine ve Maliye Bakanı'na sahip olmamız. FED'in faiz artırmasından bile daha önemli bir sorun bu.

Ben parite etkisinin finansal piyasalarda yatırımcı davranışlarını değiştirme ihtimalinin çok küçük olacağını düşünüyorum. O yüzden bununla ilgili endişeye mahal yok.  Bizim bütün iktisatçıların söylediği bir gerçek bu aslında. İhracatımız euro, ithalatımız dolarla. Yani yarı mamul hammaddeler. Zaten Türkiye'ye bakın doğru düzgün ihracat yapamıyor. Sayın Cumhurbaşkanı ve Maliye Bakanı'nın verdiği ihracat rakamları, cari açık ya da mal dengesine bakıldığında hiç de makul rakamlar değil. Niye? Verdikleri ihracat rakamlarından çok daha fazla bir ithalat olduğu için -51,5 milyar dolarlık ilk altı ayda mal dengesinde açık var. Bu bizde bir dolar kıtlığı yaratıyor. Bunun üzerine bir de ihracat getirisinin dolar/euro paritesi etkisiyle azalacağını koyarsanız her türlü Türkiye için dolar kıtlığını artıracak bir tabloyla karşı karşıya kalacağız.

Hali hazırda zaten üretici fiyatları üç haneyi geçmiş durumda. Normalde de TÜFE, ÜFE artı 5 puana eşittir. Dolayısıyla resmi rakam ÜFE 138'se TÜFE nedir? En az 142-145'tir. "TÜİK'in ayarlanmış rakamı üç hane olur mu?" derseniz TÜİK, ona müsaade etmez. Çünkü TÜİK, siyasi bir iradenin güdümünde olan kurumdur ne yazık ki. Ama hayatın gerçeği zaten üç haneyi çoktan geçmiş durumda. ÜFE üstünden konuşursak TÜİK, ÜFE'yi 200 yapabilir. Kasım- aralık gibi ÜFE'de 200'lü rakamlar görürsek şaşırmam.

17 Tem 2022 - 18:53 - Finans

Muhabir  Sevda Yurdadönmez


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Denge Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Denge hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA), Anka Haber Ajansı (ANKA) tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Denge editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Denge değil haberi geçen ajanstır.