Mangala Oyunu Nedir? Mangala Nasıl Oynanır?

Tarihi oldukça eskilere dayanan ve Türk strateji oyunu olarak da bilinen Mangala, ilk zamanlarda aslında eğlence amacıyla değil kayıt tutmak için oynanıyordu.

Ortaya çıktığı Orta Asya’da Türkler arasında ilk olarak tohumlar ile oynanmış, zamanla taşlar ile oynanmaya başlanmıştır. Günümüzde de kültürel mirasımızın önemli bir değeri olarak kabul edilen bu oyun küçükten büyüğe herkesin oynayabildiği bir strateji oyunu olarak biliniyor.

Oyunu biraz daha detaylı incelersek temelde mantık ve strateji üzerine kuruludur. İsterseniz gelin Mangala oyunu nedir? Hangi kuralla ile oynanır, bunlara bakalım.

Mangala Tarihçesi

Yapılan araştırmalar neticesinde M.Ö. çeşitli tarih aralıklarında Kazakistan ve Şanlıurfa Göbeklitepe gibi bölgelerde kuyu, taş ve hazineli oyun alanları/tahtaları bulunmuştur. 2007 yılında ise Serkan-Seyhan Ceyhan kardeşler, oyunun temel özelliklerini koruyarak modern haliyle yeniden Türk kültüründeki yerine kazandırılmıştır. Mangala oyun, oyukların ya da kuyu olarak adlandırılan işlemelerin olduğu tahta üzerinde taşların taşınmasıyla oynanır. Kuyu ve taş sayısı ile oyun kurallarının daha farklı olduğu benzer oyunlar, mangala çeşitleri de mevcuttur. 

Mangala Nedir?

Mangala, temel olarak stratejiye dayalı mantık oyunudur. Oyun başında kurulan strateji genel olarak oyun sonuna kadar etkili olabilmelidir. Tahta üzerindeki oyuklar ve hazine kısımları da bazı kavramları sembolize eder. Tahtanın sağ ve solunda bulunan hazine kısımları doğu ve batıyı, diğer 12 oyuk ise 12 ayı temsil eder. Oyukların her birinde yer alan 4 taş da 4 haftayı temsil etmektedir. 

Mangala Nasıl Oynanır?

Mangala zeka oyunu temel olarak rakibin bölgesini ele geçirmek üzerine kuruludur. Kişi, daha fazla taş elde etmeye çalışır. Toplam 5 setten oluşan bu oyunda kişi sadece kendi tarafındaki oyuklardan taşları çıkartabilir, rakibin oyuklarına ekleyebilir. Soldan sağa doğru oynanır. Her oyuncu başlangıçta 24 taşa sahiptir. Oyukların hemen yanında da oyunculara ait hazine kısmı vardır. Oyuncunun  hazinesi sağ tarafında kalandır. Taşlar bu kısımda toplanır. 

  • Oyuna başlamada ilk sırayı alan oyuncu seçtiği bir oyuğundan 4 taşı alarak bu taşlardan birini o oyuğa bırakmalı ve kalanları da sağ taraftakilere tek tek bırakmalıdır.
  • Son taş haznede biterse oyuncu bir hamle hakkı daha kazanır. 
  • Taşlar rakibin haznesinde bitiyor ve iki taş kalmışsa bu taşları hazneye ekliyorsunuz. Sıra da karşı tarafa geçiyor.
  • Oyukta bir taş kaldıysa bunu da sağa kaydırarak hamle yapabilirsiniz. 
  • Karşı tarafın oyuklarına bıraktığınız taşların sayısı çift ise tüm taşları kendi haznenize ekliyorsunuz. Sıra karşı tarafa geçiyor.
  • Bir oyuk boş iken başka oyuktan taş düşürülürse, o oyuğun karşısındaki oyuktaki tüm taşlar hazneye eklenir. 
  • Hamle sonunda taş oyuncunun haznelerinden birine denk gelirse hamle sırası yine aynı oyuncudadır.
  • Oyun sonunda haznedeki taş sayısında üstünlük kimdeyse kazanan o olur.


Kuyu esaslı oyunlar dünyanın birçok farklı bölgesinde oynanmaktadır. Türk kültüründe ise Mangala en bilinenidir. Oyun düzeneği günümüzde tahta mangala veya plastik gibi seçeneklere sahiptir. Geçmişte ise direkt olarak toprak üzerinde oyuklar ve hazneler oluşturularak oynanmıştır. Oldukça eğlenceli olan ve her yaştan kişinin oynayabileceği bu oyuna dair internette yüzlerce örneği, anlatımı bulabilirsiniz.

03 Ara 2023 - 00:34 - Yaşam


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Denge Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Denge hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Denge editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Denge değil haberi geçen ajanstır.