Seçenek Bolluğu

İbrahim Uygun yazdı...

Seçenek Bolluğu Paradoksu diye bilimsel bir gerçek var. Çok sayıda seçenek seçilen şeyin çekiciliğini azaltır. İnsan beyni çok sayıda seçenekle karşılaşınca bu durumdan olumsuz etkilenir. Karar verme süreci karmaşıklaşır. Karar verme süreci uzar, daha fazla çaba ve enerji harcanır. Zorlukla verilen kararın hemen peşinden ise memnuniyetsizlik başlar sonrası keşkeler erken gelir. Mutsuz oluruz.

Örneğin toplasan birkaç doktoru olan Anadolu kasabalarında büyüyen bugünün orta yaşlıları bizler doktor seçiminde bile onlarca seçeneğe ulaşabileceğimizi görünce biraz afallıyoruz. Elimizde çıkan basit bir egzama için bile 1 ay içinde 5 dermatoloğa gidip bir de karaciğerden mi geliyor bu durum acaba diye 2 dahiliye uzmanına daha muayene oluyoruz. 7 tane muayene, eczaneden 7 reçete en az 15 ilaç alınıyor. Muayene ücretleri, reçete bedelleri, katılım payları, ilaç farkları, ödenmeyen ilaçlar derken bir sürü para harcıyoruz. Elimizde ise iyileşmemiş bir egzama (bu hastalık sürecinde stresten iyileşeceği varsa da iyileşmez) düzgün kullanamadığımız bir koli ilaç ile memnuniyetsiz, pişmanlıklar içinde öylece kalıyoruz. Birde internette mucize vaat edenlere kaptırdığımız paralar ve tehlikeye attığımız sağlığımız işin cabası oluyor. Bir de bunun üstüne daha acil doktora ulaşması gerekenlere boş randevu bırakmıyoruz. Hatta bir alt basamakta çözeceğimiz hastalığımız ile ilgili 3.basamak tedavi hizmeti sunan üniversite hastanelerinin polikliniklerini doldurup ihtiyacı olanları muayene olmaktan mahrum bırakıyoruz. Sağlık sektörünü çözümsüz bir şekilde kilitliyoruz. Sağlığı korumaya ve sağlık konusunda danışmanlığa yatırım yapılmayınca işler içinden çıkılmaz hale geliyor. Her yer hastane önüne geleni doktor yapsan bile olsa çözüm olmuyor.

Benim dönemimin kıyafetlerde kullanılan renkleri bile daha azdı. Benim yaşıtlarımın ya da benden büyüklerin suçu değil aslında bu durum. Biz Nasrettin Hoca’nın fıkralarında parayı veren düdüğü çalarla büyümüş bir toplum olarak bu duruma hiç alışık değiliz. Çok fazla seçme hakkımız olunca siyah beyaz okul önlüğüyle büyüyen, 3 büyüklerin 5’lere çıktığı futbol ligi bile bizim kafamızı karıştırır. Bu örnekleri çoğaltabiliriz. Düşünsenize internetten bir şey alayım diye giriş yaptınız maazallah alacağınız şeyden başka hayattan soğursunuz.

Siyasette sağcısı solcusu hadi birde orta yolcusunu bilen bizler böyle çok adaylı yerel seçimlerde bile daha çok zorlanırız. Bu kadar aday ve partiyi nasıl değerlendireceğiz.

Bu seçenek bolluğu karşısında ne yapacağız sevgili dostlar?

Değerlendirme ve eleme nasıl yapılır?

Ben etrafımda bilgisi ve tecrübesi olanlardan fikir alıyorum. Mesleği ve alanı sorunun içindeki sektörden olanlardan faydalanıyorum. Yeterli bilgisi olmadan fikir sahibi olanlardan uzak kalıyorum. Birde kendimi Google arama sonuçları ve sosyal medya videolarıyla yetiştirmiş derin bilginlerden sakınıyorum. Olayı kendi düşünce ve tecrübe süzgecimden geçirip seçeneklerimi 2 ye düşürüyorum. Kararımı verip uygulamaya başlıyorum.

Tercih dışı bıraktığım seçenekleri bir süre kafayı takmıyorum. Seçtiğim yola dikkatimi verip, belirli bir süre sonuca odaklanıyorum. Hatta yolun tadını çıkarıyorum. Baktım olmuyor o vakit yeni seçimler yapmak için yol ve süreçleri değerlendirmeye almaya baştan başlıyorum.

Eğer böyle yapmazsanız beyniniz sizi kandırır. İşi kısa yoldan otomatik halleder ruhunuz duymaz. Seçenekler arasında kaybolmanıza sebep olur boşa kürek çektirir. Sonuçta ne yaptığınızı bilmeyen makinelere dönersiniz. Reklamların ve sosyal medya izleme oranlarının esiri olursunuz. Aman dikkat edin Seçenek Bolluğu Paradoksuna girmeyin.

Benden yazması gerisi size kalmış…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İbrahim Uygun - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Kocaeli Denge Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Kocaeli Denge hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Haber ajansları tarafından servis edilen tüm haberler Kocaeli Denge editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Kocaeli Denge değil haberi geçen ajanstır.



Anket Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Seçiminde Kime Oy Verirsiniz?
Tüm anketler